5/5 - (25 głosów)

Nawyki żywieniowe stanowią jedną z kluczowych kwestii zdrowia fizycznego i psychicznego. A czym jest zdrowie? World Health Organization definiuje je jako „kompletny, fizyczny, psychiczny i społeczny dobrostan, a nie tylko brak choroby lub kalectwa” (World Health Organization 2014). Zachowania żywieniowe definiuje się jako złożoną reakcję pomiędzy łaknieniem, apetytem a sytością. Analiza czynników, które w sposób determinujący kształtują zachowania żywieniowe jest kluczowa do zrozumienia tego co jemy oraz w jaki sposób i dlaczego (Skotnicka M., Duraj N. 2015). Pierwszym z determinantów je kształtujących jest rodzina, w której dziecko się wychowuje i dorasta. Rodzice tworząc najważniejsze środowisko życia dziecka kształtują preferencje pokarmowe, zachowania żywieniowe oraz ilość przyjmowanych kalorii przez dzieci (Savage J.S., Fisher J.O., Birch L.L. 2007). One, na podstawie przekazywanych w domu wartości, uczą się jakie pokarmy przyjmować, w jaki sposób je spożywać i w jakich porach (Adessi E. i in 2005).

To od nas, rodziców, zależy co i w jaki sposób podamy naszym dzieciom do jedzenia. Od nas zależy jak wiele rodzajów owoców i warzyw poznają. Od nas zależy jak często owoce i warzywa będą pojawiać się na stole. Od nas zależy jakie produkty będą dzieci widzieć, gdy wrzucamy je do koszyka w supermarkecie. Od nas zależy jak różnorodnie będą miały możliwość jeść. Od nas, rodziców, zależy jakie nawyki żywieniowe przyswoją.

Nie wszystko jednak zależy od nas. I to też jest piękne!

Uczmy dzieci samodzielnego podejmowania decyzji budując im środowisko pozwalające na mądre wybory (nie myślę tutaj o technikach i metodach inżynierii społecznej)

To dziecko decydować będzie (a przynajmniej powinno!) o tym czy skosztuje dany posiłek oraz czy, i w jakiej ilości, go zje.

Ponadto wskazać się powinno na możliwe zaburzenia i problemy zdrowotne dzieci (np. zaburzenia integracji sensorycznej czy problemy natury neurologopedycznej), kiedy potrzebna jest pomoc specjalisty. W naszej Akademii istnieją kolegia specjalistyczne, w których biorą udział dietetyk, psycholog, logopeda i fizjoterapeuta razem dyskutując i szukając dróg dla problemów naszych małych, dzielnych podopiecznych. My staramy się dać mapę rodzicom, dzieciom możliwość jej pokolorowania- ale to od rodziny, wspólnie, zależy czy, kiedy i jaką drogą dotrą w wyznaczone miejsce.

Wspólne przygotowywanie i spożywanie posiłków nie jest magicznym czasem możliwym jedynie dla nielicznych. To czynności, które chciałabym, aby były wpisane w wychowanie dzieci. One kształtują je jako osoby, nie tylko z perspektywy dietetycznej i zdrowotnej, ale również społecznej wskazując na podział obowiązków, odpowiedzialność i budując samodzielność.  

A teraz to, co mówią badania:

Analizy międzynarodowych badań empirycznych wskazują (Hammsons J.A., Fiese B.H. 2011), iż w rodzinach wspólnie spożywających posiłki (≥5 posiłków tygodniowo) występuje mniejsze prawdopodobieństwo problemów zdrowotnych dzieci związanych z odżywianiem o ~25% (w porównaniu do dzieci, które spożywają ≤1 posiłek z najbliższymi).

Dzieci i młodzież wychowywane w rodzinach, które dzielą co najmniej 3 rodzinne posiłki tygodniowo, mają mniejsze prawdopodobieństwo:

 -nadwagi (12%),

 -spożywania niezdrowej żywności (20%),

 -zaburzeń odżywiania (35%)

 -wzrost szans na spożywanie zdrowej żywności (24%).

Wskazuje się również na korelację pomiędzy lepszym wykształceniem rodziców/ wyższym statusie społeczno-ekonomicznym, a prozdrowotnymi wzorcami konsumpcji (Videon T.M., Manning C.K. 2003; Haapalahti M. i in 2003). Zwiększona częstotliwość rodzinnych obiadów koreluje z większą ilością spożywanych owoców i warzyw, błonnika oraz mikroelementów, mniejszą ilością smażonych potraw i napojów gazowanych, tłuszczów nasyconych, trans (Gillman M.W. i in 2000) oraz słodyczy i fast-foodów (Haapalahti M. i in 2003). Wspólne posiłki rodzinne spożywane w okresie dojrzewania mogą mieć trwały pozytywny wpływ na jakość diety i wzorce posiłków w młodym wieku dorosłym (Larson N.I. i in 2007).

W naszym szalonym, zabieganym życiu pokażmy dzieciom, że są dla nas najważniejsze i chciejmy dawać im to, co możemy najlepszego!

Pozwólmy dzieciom czerpać od nas pełnymi garściami!

Bibliografia:

Adessi E., Galloway A.T., Visalberghi E., Birch L.L. (2005). Specific social influences on the acceptance of novel food in 2-5 years-old children, Appetite, 45(3), 264-271.

Fisher J.O., Mitchell D.C., Smicklas-Wright H., Birch L.L. (2002). Parental influences on young girls’fruit and vegetable, micronutrient, and fat intakes, Journal of the American Dietetic Association, 102(1), 58-64.

Gillman M.W., Rifas-Shiman S.L., Frazier A.L., Rockett H.R., Camargo Jr C.A., Field A.E.,

Gniazdowski M., Rybacki J., Sawulski J., Polski Instytut Ekonomiczny (2020). Przegląd Gosporaczy PIE, 11.

Haapalahti M., Mykkanen H., Tikkanen S., Kekkonen J.(2003). Meal patterns and food use in 10-to 11-year-old Finnish children, Public. Health Nutr., 6, 365-370.

Hammsons J.A., Fiese B.H. (2011). Is Frequency of Shared Family Meals Related to the Nutritional Health of Children and Adolescents?, Pediatrics, 127(6): e1565–e1574.

Larson N.I., Neumark-Sztainer D., Hannan P.J., Story M.J. (2007). Family meals during adolescence are associated with higher diet quality and healthful meal patterns during young adulthood, Am. Diet. Assoc, 107(9), 1502-1510.

Savage J.S., Fisher J.O., Birch L.L. (2007). Parental influence on eating behawior: Conception to adolescence, Journal of Law and Medical Ethics, 35(1), 22-34.

Skotnicka M., Duraj N., Rola składników odżywczych w regulacji sytości organizmu, Ann. Acad. Med. Gedan., 45,2015,  79-87

Videon T.M., Manning C.K. (2003). Influences on adolescent eating patterns: the importance of family meals, J Adolesc Health, 32(5), 365-73.

World Health Organization (2014). Basic documents, Forty-eighth edition.

Autor Jacqueline Rowiecka

Dietetyk kliniczny, psychodietetyk, metodyk Kids’ Skills

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.